Gerçek Doxa’ya Karşı: İnönü Dönemindeki Laikliğe İlişkin Politikaların Yeniden Değerlendirilmesi (1938-1950)

H. Seçkin ÇELİK

Özet


İnönü’nün laiklikle ilgili izlediği politikalar Türkiye Cumhuriyeti tarihinin en tartışmalı konularından biridir. Ne var ki dönem boyunca ortaya çıkan eğilimlerin ve izlenen politikaların, çoğu kez 1938-1945, 1945-1950 dönemlendirmesine uygun basmakalıp bir şekilde ele alındığı ve yazarın tercihine göre bu dönemlerde ortaya çıktığı düşünülen temel eğilimlerden birinin ön plana çıkarıldığı görülmektedir, Oysa İnönü döneminin bu klasik dönemlendirmeye göre analiz edilmesinin, onun hatalı yorumlanmasına yol açtığı saptanmalıdır. Zira, gösterileceği gibi, yeni eğilimler 1945’ten epeyce önce ortaya çıkmaya başlamıştır. Yine de, politika değişikliği konusunda çok partili hayata geçişin önemli etkileri olmuş ve özellikle 1943’ten sonra belirginleşen eleştirileri karşılamak konusunda daha hassas hale gelinmiştir. Bu anlamda 1947’deki CHP Kongresi önemli tartışmalara sahne olmuş ve CHP içinde laikliğe ilişkin politikalar konusundaki derin yarılmayı ortaya çıkarmıştır. Sonuçta din eğitimi, din görevlisi yetiştirme ve türbelerin hukuki statüsü gibi konularda belirginleşen politika değişikliklerine gidilmiştir. Yeni politikanın hedefine bakıldığında, bunun, laikliğin temel gereklerinden taviz vermeden izlenen politikaları gözden geçirmek ve ılımlılaştırmak, böylece toplumun ihtiyaçlarına karşılık verirken devrimin hedeflerinden uzaklaşmamak olduğu görülmektedir. 


Tam Metin: PDF

Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.


Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 3.0 License.