Genç Tüketicilerin Yabancı ve Türk Ürünlerine İlişkin Tutum ve Tüketici Etnosentrizm Düzeylerini Belirlemeye Yönelik Bir Araştırma

Ayşegül Ermeç Sertoğlu, Özlem Çatlı

Özet


Tüketici etnosentrizmi yabancı ürünleri tüketmenin etiğe uygunluğunu tartışan bir kavram olup tüketicilerin yerli ürünleri yabancı ürünlere tercih etme eğilimi olarak tanımlanabilir. Bu çalışmada genç tüketicilerin yerli ve yabancı ürünlere ilişkin tutumlarının ve tüketici etnosentrizm düzeylerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada kullanılan veriler, kolayda örneklem yoluyla Gazi Üniversitesi İİBF öğrencilerinden seçilen katılımcılardan anket yöntemiyle toplanmıştır. Yapılan analizler neticesinde, Tüketici Etnosentrizmi ölçeğinin (CETSCALE) tek boyutlu yapısı desteklenmiş olup, katılımcıların etnosentrik eğilimlerinin orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Katılımcıların, genel olarak, yabancı ürünleri/markaları yerli olanlara kıyasla daha güvenilir ve sağlam olarak algıladıkları saptanmıştır. Bulgulara göre, etnosentrizm eğilimi yüksek olan katılımcıların, yabancı ürünlere ödenen paranın karşılığını bulduklarını ve bu ürünleri ülke menşei açısından güvenilir olarak değerlendirdikleri söylenebilir. Bununla birlikte bu katılımcıların yerli ürünlerin tüm özelliklerini de daha olumlu olarak algıladıkları saptanmıştır. Ayrıca, katılımcıların yiyecek ve içecek satın alırken Türk mallarını tercih ettikleri, spor ayakkabıları ve bilgisayar kategorileri için Türk malları istenmediği ortaya koyulmuştur. Son olarak çalışmada, ürün kategorisi ve ülke çağrışımları da sorulmuş ve bazı ülkelerin belli ürün grupları ile özdeşleştiği, süt ve süt ürünleri kategorisi için de akla gelen ilk ülkenin Türkiye olduğu belirlenmiştir. 


Anahtar Kelimeler


Etnosentrizm; tüketici etnosentrizmi; yerli ürün; yabancı ürün; ürün özellikleri; CETSCALE

Referanslar


Alparslan, V. (2015). Satın alma karar sürecinde etnosentrizm ve X&Y kuşağındaki tüketiciler üzerine CETSCALE ölçeği ile karşılaştırmalı bir analiz. Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul,

Asil, H., ve Kaya, I. (2013). Türk tüketicilerin etnosentrik eğilimlerinin belirlenmesi üzerine bir araştırma. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 42(1), ss. 113-132.

Aysuna, C. (2006). Tüketici etnosentrizmi etkisini ölçmede CETSCALE ölçeği ve Türkiye uygulaması. Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul

Balabanis, G., ve Diamantopoulos, A. (2004). Domestic country bias, country-of-origin effects, and consumer ethnocentrism: A multidimensional unfolding approach. Journal of the Academy of Marketing Science, 32(1), pp. 80-95.

Bearden, W.O., Hardesty, D.M. ve Rose, R.L.. (2001). Consumer self‐confidence: Refinements in conceptualization and measurement. Journal of Consumer Research 28(1) (June), pp.121-134.

Candan, B., Aydın, K. ve Yamamato, G.T. (2008). A research on

measuring consumer ethnocentrism of young Turkish customers purchasing

behaviors. Serbian Journal of Management, 3(1): pp. 39-60.

Caruana, A. (1996). The effects of dogmatism and social class variables on consumer ethnocentrism in Malta. Marketing Intelligence & Planning, 14(4), 39-44.

De Dreu, C. K., Greer, L. L., Van Kleef, G. A., Shalvi, S., ve Handgraaf, M. J. (2011). Oxytocin promotes human ethnocentrism. Proceedings of the National Academy of Sciences, 108(4), pp. 1262-1266.

Douglas, S. P., ve Nijssen, E. J. (2003). On the use of “borrowed” scales in cross-national research: A cautionary note. International Marketing Review, 20(6), 621-642.

Durvasula, S., Andrews, J.C. ve Netemeyer, R.G. (1997), A cross-cultural comparison of consumer ethnocentrism in the United States and Russia. Proceedings of the American Marketing Association, Summer, pp. 511-12

Ettenson, R. ve Gaeth, G. (1991). Commentary consumer perceptions of hybrid (BiNatioanal) products. The Journal of Consumer Marketing. 8(4), pp.13-18

Field, A. (2000). Discovering statistics using SPSS for Windows. London-Thousand Oaks- New Delhi: Sage publications.

Freedman, R, Howley, A.H., Landecker, W.S., Lenski, G.E. ve Miner, H.M. (1967). Principles of Sociology. New York Holt. K

Freud, S. (1955). Group psychology and the analysis of the ego, Standard ed., Vol. XVII,

pp. 101-02 (Hagarth, London, 1921).

George, D. ve Mallery, M. (2010). Using SPSS for Windows step by step: a simple guide and reference. Boston, MA: Allyn & Bacon.

Good, L.K. ve Huddleston, P. (1995). Ethnocentrism of Polish and Russian consumers: Are feelings and intentions related?. International Marketing Review, 12(3), pp. 35-48

Gravetter, F., ve Wallnau, L. (2014). Essentials of statistics for the behavioral sciences (8th ed.). Belmont, CA: Wadsworth.

Grant, E. S., ve Wren, B. M. (1993). Student ethnocentrism: Its relevance to the globalization of marketing education. Marketing Education Review, 3(1), pp. 10-17.

Han, C.M. (1988). The role of consumer patriotism in the choice of domestic versus foreign products. Journal of Advertising Research. 28(3), pp. 25-32

Hu, L. ve Bentler, P.M. (1999). Cut-off criteria for fit indexes in covariance structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives. Structural Equation Modeling: A Multidisciplinary Journal, 6(1), pp. 1-55

Kavak, B. ve Gumusluoglu, L. (2007). Segmenting food markets: The role of ethnocentrism and lifestyle in understanding purchasing intentions. International Journal of Market Research, 49, pp. 71-94.

Kaynak, E. ve Cavusgil, S. T. (1983). Consumer attitudes towards products of foreign origin: Do they vary across product classes?. International Journal of Advertising, 2(2), pp. 147-157.

Kaynak, E. ve Kara, A. (2002). Consumer perceptions of foreign products. European Journal of Marketing, Vol. 36, No.7/8, pp. 928-49.

Klein, J.G., Ettenson, R. ve Morris, M.D. (1998). The animosity model of foreign product purchase: An empirical test in the People’s Republic of China. Journal of Marketing. 62(1), pp.89-100

Kline, R.B. (2005). Principles and practice of structural equation modeling (2nd Ed.). New York: The Guilford Press

Knight, G.A. (1999). Consumer preferences for foreign and domestic products. Journal of Consumer Marketing. 16(2), pp. 151-162.

Kucukemiroglu, O. (1999). Market segmentation by using consumer lifestyle dimensions and ethnocentrism: An empirical study. European Journal of Marketing, Vol. 33 Issue: 5/6, pp. 470-487

Lantz, G. ve Loeb, S. (1996). Country of origin and ethnocentrism: an analysis of Canadian and American preferences using social identity theory. Advances in Consumer Research, Vol. 23, pp. 374-8.

Levine, R.A. ve Campbell, D.T. (1974). Ethnocentrism: theories of conflict. Ethnic Attitudes and Group Behavior, John Wiley, New York, NY.

Luque-Martinez, T., Ibanez-Zapata, J. A., ve del Barrio-Garcia, S. (2000). Consumer ethnocentrism measurement-An assessment of the reliability and validity of the CETSCALE in Spain. European Journal of Marketing, 34(11/12), pp.1353-1374.

Maheswaran, D. (1994). Country-of-origin as a stereotype: Effects of consumer

expertise and attribute strength on product evaluations. Journal of Consumer Research,

Vol. 21, pp. 354-65.

Martinez, T.L., Zapata, J.I., ve Garcio, S.B. (2000). Consumer ethocentrism measurement: An assesment of the realibilty and validty of the CETSCALE in Spain. European Journal of Marketing, 34(11-12), pp. 1353-1373.

Mclain, S. ve Sternquist, B. (1992). Ethnocentric consumers: Do they buy American?. Journal of International Consumer Marketing, Vol. 4 No. 1, pp. 39-57

Meydan, C.H. ve Şeşen, H. (2011). Yapısal eşitlik modellemesi: AMOS uygulamaları, Detay Yayıncılık, Ankara

Moon, B.J. ve Jain, S.C. (2002). Consumer processing of foreign advertisements: Roles of COO perceptions, consumer ethnocentrism and country attitude. International Business Review. 11(2), pp.117-138.

Netemeyer, R.G., Durvasula, S. ve Lichtenstein, D.R. (1991). A cross-national assessment of the reliability and validity of the CETSCALE. Journal of Marketing Research, 28(3): 320-327.

Okechuku, C. (1994). The importance of product COO. European Journal of Marketing. 28(4), pp. 5-19

Okechuku, C. ve Onyemah, V. (1999). Nigerian consumer attitudes toward foreign and domestic products. Journal of International Business Studies. Third Quarter. 30(3), pp. 611-622.

Olsen, J.E., Granzin, K.L. and Biswas, E.A. (1993). Influencing consumers’ selection of domestic versus imported products. Journal of The Academy of Marketing Science. 21(4), pp. 307-321

Ozsomer, A. ve Cavusgil, S. (1991). Country-of-origin effects on product evaluation: A sequel to Bilkey and Nes Review. Enhancing Knowledge Development in Marketing, American Marketing Association, Chicago, IL, pp. 269-77.

Roth, M.S. ve Romeo, J.B. (1992). Matching product category and country image perceptions: A framework for managing COO effects. Journal of International Business Studies. Third Quarter, pp. 477-497.

Saffu, K., ve Walker, J. H. (2005). An assessment of the consumer ethnocentric scale (CETSCALE) in an advanced and transitional country: The case of Canada and Russia. International Journal of Management, 22(4), 556.

Schermelleh-Engel, K., Moosbrugger, H. ve Muller, H. (2003). Evaluating the fit of structural equation models: tests of significance and descriptive goodness-of-fit measures. Methods of Psychological Research Online, 8, pp. 23-74

Sharma, S., Shimp, T. ve Shin, J. (1995). Consumer ethnocentrism: A test of antecedents and moderators. Journal of the Academy of Marketing Science, Vol. 23 No. 1, pp. 26-37.

Shimp, T.A. (1984). Consumer ethnocentrism: The concept and preliminary emprical test. Advances in Consumer Research. 11, pp. 285-290.

Shimp, T.A. ve Sharma. S. (1987). Consumer ethnocentrism: Construction and validation of the CETSCALE. Journal of Marketing Research. 24(3), pp.280-289.

Steenkamp, J.B.E. ve Baumgartner, H. (1998). Assessing measurement invariance in cross national consumer research. Journal of Consumer Research, 25, 1, 78-91

Sumner, W.G. (1906). Folkways: A study of the sociological importance of usages, manners, customs, mores and morals. Ginn and Company

Tabachnick, B.G. ve Fidell, L.S. (2001). Using multivariate analysis. Boston: Allyn and Bacon, USA

Trochim, W. M., ve Donnelly, J. P. (2006). The research methods knowledge base (3rd ed.). Cincinnati, OH:Atomic Dog.

Turgut, B. A. (2010). Tüketici etnosentrizminin satınalma davranışlarına etkisi: Hizmet sektöründe bir uygulama. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Balıkesir Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.

Wang, C.L., ve Chen, Z.X. (2004). Consumer ethnocentrism and willingness to buy domestic products in a developing country setting: Testing moderating effects. Journal of Consumer Marketing, 21(6), pp. 391-400.

Watson, J. J., ve Wright, K. (2000). Consumer ethnocentrism and attitudes toward domestic and foreign products. European journal of Marketing, 34(9/10), pp. 1149-1166.

Witkowski, T.H. (1998). Consumer ethnocentrism in two emerging markets: Determinants and predictive validity. Advances in Consumer Research, 25, 258-263

Yarangümelioğlu, D. (2013). Menşe ülke etkisi ve marka bağlılığının tüketici satın alma davranışlarına etkisi: CETSCALE ölçeği ile Kuşadası’nda bir uygulama. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Isparta


Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.


Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 3.0 License.