RUS ÇARLIĞI’NIN TRANS-KAFKASYA’DA HEGEMONYA KURMA SÜRECİNİN ANALİZİ

Murat Jane

Özet


Etimolojik köken itibarıyla antik Yunanca “Kaukasos” ve kadim İran dilinde “Kap Kah” kelimelerinden gelen ve Türkçe karşılığı “Büyük Dağ” olan Kafkasya tarih boyunca Osmanlı İmparatorluğu, Abbasiler, Moğollar gibi pek çok büyük gücün hakimiyet altına aldığı bir bölge olmuştur.  Bölgede hegemonya kuran siyasal aktörlerden biri de Rus Çarlığı’dır. Rus Çarlığı, bölgedeki hegemonyasını sağlamlaştırmak için “böl-yönet” (divide et impera) politikasını uygulamış, bu amaçla Kafkasya’nın güneyini jeopolitik ve emperyal vizyonuna uygun olarak “Trans-Kafkasya” şeklinde kavramsallaştırmıştır.

3. Ivan’ın 1482 yılında Rusları Altın Orda hakimiyetinden kurtarması ve “güneye inme” vizyonunu oluşturması, bölgedeki Rus etkisi açısından önemli kırılma noktaları arasında yer almaktadır. Rusların Kafkasya’ya yayılma politikasında önemli kırılma noktalarından ikisi “İlk Rus Çarı” olarak bilinen 4. Ivan’ın 1552 yılında Kazan’ı, 1556 yılında da Astrahan’ı  (Ejderhan) fethedip, bölgedeki Türk-Moğol etkisini (Altın Orda Hanlığı) ortadan kaldırmasıdır.

Çalışmada Rus Çarlığı’nın Trans-Kafkasya bölgesel alt sisteminde 1552-1829 yılları arasında kurduğu hegemonya; Rus Çarlığı’nın“jeo” öncelikleri, kullandığı diplomatik yöntemler, askeri gücü ve nüfuz politikaları çerçevesinde analiz edilecektir.


Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.


Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 3.0 License.