Kamu Tercihi Teorisi Perspektifinde Türkiye’de Kentsel Rantların Vergilendirilmesi

Gonca BIYIK

Özet


Bireyler, toplum ve devletlerin karşılıklı ilişkisi belirli taleplere verilecek olan tepkilere göre şekillenmektedir. Devletlerin zaman ve mekana göre değişen fonksiyonları topluma ve bireylere de yansımakta ya da bireylerin, toplumun devletten beklentileri değiştiğinde devletin fonksiyonları da değişmekte ve bu noktada kamu tercihinin oluşmasında bireylere önemli bir rol düşmektedir. Bireylerin toplumsal düzeni sağlama gücü olmadığından, devletlerin bu düzeni sağlaması, bireysel ve toplumsal ihtiyaçları karşılaması ancak ihtiyaçların neler olduğunun tespitine bağlı olmaktadır. Bu da Kamu Tercihi Teorisi içinde siyasal karar alma mekanizmasını ortaya koymaktadır. Çalışmada, Politik Ekonomi yaklaşımı çerçevesinde Kamu Tercihi Teorisinde yer alan rant kollama faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan kentsel rantların vergilendirilmesi Türkiye özelinde ele alınmıştır. Ayrıca çalışmada Türkiye’deki kentsel rantların vergilendirilmesine ilişkin uygulamalar incelenmiş ve kentsel rantların nasıl değerlendirilmesi gerektiği, vergiye konu olup olmayacağına yönelik değerlendirmeler yapılmıştır. Türkiye’de gayrimenkul sahiplerinin sahip oldukları arsa, arazi ve konutlarının kentsel ranta konu olması durumunda gayrimenkullerinin, edinimi için yapılan harcamalardan daha fazla değer kazanması sonucu ortaya çıkmaktadır. Bu da kentsel rantların vergilendirilip vergilendirilmeyeceği konusunun incelenmesine neden olmaktadır. 


Anahtar Kelimeler


Politik Ekonomi, Kamu Tercihi Teorisi, rant, kentsel rant, kentsel rantın vergilendirilmesi

Referanslar


Aktan, C. C. (1993). Politikada rant kollama. Amme İdaresi Dergisi, 26(4), 119-136.

Aslan, M. (2014). Kentsel rantların vergilendirilmesi. Ankara Baroları Dergileri, 72(3), 115-134.

Buchanan, J. M. (2003). Public choice: politics without romance. Policy: A Journal of Public Policy and Ideas, 19(3), 13-18.

Congleton, R. D. (2004). The political economy of Gordon Tullock. Public Choice, 121(1-2), 213-238.

Ertürk, H. ve Sam, N. (2009). Kent ekonomisi. Bursa: Ekin Yayınları.

Foucault, M. (2005). Entelektüelin siyasi işlevi-seçme yazılar-1. (2. Baskı). (I. Ergüden, O. Akınhay, F. Keskin, Çev.) İstanbul: Ayrıntı Yayınları. (Eserin orijinali 2000’de yayımlandı)

Gelir İdaresi Başkanlığı Mükellef Hizmetleri Daire Başkanlığı. (2008). Gayrimenkullerin elden çıkarılmasında vergisel sorumluluklar, 70.

Giersch, T. (2010). What separates public choice and public finance from a normative perspective? A comparison of the normative foundations of both programs. İzmir: EPCS 2010.

Hacıköylü, C. (15-19 Mayıs 2016). Taşınmazların elden çıkarılmasında elde edilen kazançların vergilendirilmesi: Yeni gelir vergisi kanun tasarısının getirdikleri. Antalya: 31. Türkiye Maliye Sempozyumu.

Holcombe, R. G. (1998). Tax policy from public choice perspective. National Tax Journal, 51(2): 359-374.

Lemieux, P. (2004). The public choice revolution. Regulation, 27(3), 22-29.

Marx, K. Ekonomi politiğin eleştirisine katkı. (7. Baskı). (S. Belli, Çev.). Ankara: Sol Yayınları. (Eserin orijinali 1859’da yayımlandı)

Özel, H. (2012). Ekonomi politiğin yöntemi ve kapsamı. İktisat Felsefesi Dergisi, 1, 12-42.

Powell, B. and Wilson, B. J. (2008.). An experimental investigation of Hobbesian jungles. Journal of Economic Behavior & Organization, 66, 669-686.

Ricardo, D. (1821). On the principles of political economy and taxation. Erişim Tarihi: 30.10.2016, http://socserv.mcmaster.ca/econ/ugcm/3ll3/ricardo/Principles.pdf

Smith, A. (2007). An inquiry into the natüre of the wealth of nations. Erişim Tarihi: 30.10.2016, https://www.ibiblio.org/ml/libri/s/SmithA_WealthNations_p.pdf

Şanlısoy, S. (2010). Politik istikrarsızlık-ekonomik süreç politikaları etkileşimi. Sosyoekonomi, 13(13), 191-214.

Tullock, G. (2006). The vote motive. London: Institute of Economic Affairs.

Weingast, B. R. & Wittman, D. (2008). The oxford handbook of political economy. New York: Oxford University Press.


Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.


Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 3.0 License.